0x1998 - MANAGER

Düzenlenen Dosya: tutor.tr.iso9

===============================================================================
=    	V I M   T u t o r'a Ho� Geldiniz    -    S�r�m 1.5      =
===============================================================================

Vim, bu gibi bir e�itmen ile a�klanmas� gereken �ok fazla komut bar�nd�ran,
     olduk�a kuvvetli bir metin d�zenleyicidir. Bu e�itmen Vim'i �ok ama�l� bir
     d�zenleyici olarak kolayl�kla kullanabilece�iniz yeterli say�da komutu a�klamak
     i�in tasarlanm��t�r.

E�itmeni tamamlama s�resi yapaca�n�z denemelere ba�l� olarak 25-30
     dakikad�r.

Derslerdeki komutlar bu metini de�i�tirecektir. �zerinde �al��mak i�in
     bu dosyan�n bir kopyas�n� al�n (e�er "vimtutor" uygulamas�n� �al��t�rd�ysan�z
     zaten bir kopyas�n� alm�� oldunuz).

Bu e�itmenin, kullanarak ��retmeye ayarland��n� unutmamak �nemlidir. Bu �u
     anlama gelir; komutlar� ��renmek i�in do�ru bir �ekilde �al��t�rman�z gerekir.
     E�er sadece yaz�lanlar� okursan�z komutlar� unutursunuz.

�imdi Caps-Lock tu�lar�n�z�n bas�l� olmad��na emin olun ve Ders 1.1'in
     ekran� tamamen doldurmas� i�in   j   tu�una yeterli miktarda bas�n.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
			Ders 1.1:  �MLEC� HAREKET ETT�RMEK

�.N: T�m derslerde <ENTER> g�rd��n�z yerde bu tu�a basman�z gerekir.

** �mleci hareket ettirmek i�in, h,j,k,l tu�lar�na g�sterildi�i gibi bas�n. **
   	     ^
	     k		    �pucu: h tu�u soldad�r ve sola hareket eder.
       < h	 l >		   l tu�u sa�dad�r ve sa�a hareket eder.
	     j			   j tu�u a�a� y�nl� bir ok gibidir.
	     v
  1. Yeterli hissedinceye kadar imleci ekranda hareket ettirin.

2. A�a� tu�unu  (j)  tekrar edene kadar bas�l� tutun.
---> �imdi, bir sonraki derse nas�l ge�ece�inizi biliyorsunuz.

3. A�a� tu�unu kullanarak, Ders 1.2'ye ge�in.
  Not:  E�er yazd��n�z bir �eyden emin de�ilseniz, Normal kipe ge�mek i�in <ESC> tu�una bas�n.
        Daha sonra istedi�iniz komutu yeniden yaz�n.
  Not:  �mle� tu�lar� da ayn� zamanda i�e yararlar ancak   hjkl   tu�lar�n� kullanmaya al��t��n�zda etrafta daha h�zl�
        hareket edersiniz.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
		     Ders 1.2: VIM'E G�R�� VE VIM'DEN �IKI�

!! NOT: A�a�daki ad�mlar� yapmadan �nce, bu dersi tamamen okuyun.

1. <ESC> tu�una bas�n (Normal kipte olmay� garantilemek i�in).

2. Yaz�n:			:q! <ENTER>.

---> Bu d�zenleyicinin yapt��n�z de�i�iklikleri KAYDETMEDEN kapanmas�n� sa�lar.
     E�er yapt�klar�n�z�n kaydedilmesini istiyorsan�z �unu yaz�n:
				:wq  <ENTER>

3. Kabuk istemcisini (shell prompt) g�rd��n�zde, sizi bu e�itmene getiren
     komutu yaz�n. Bu:	vimtutor <ENTER> komutudur.
     Normalde:	vim tutor <ENTER> komutu kullan�l�r.
---> 'vim' vim d�zenleyicisine gir anlam�na gelir, 'tutor' ise a�mak istedi�iniz dosyad�r.

4. E�er bu ad�mlar� ezberlediyseniz ve kendinizden eminseniz, 1'den 3'e kadar olan ad�mlar�,
     d�zenleyiciden �kmak ve yeniden girmek i�in uygulay�n.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
		     Ders 1.3: MET�N D�ZENLEME - S�LME

** Normal kipteyken imlecin alt�ndaki karakteri silmek i�in   x  'e bas�n.**

1. �mleci a�a�da i�aretlenmi� (-->) sat�ra g�t�r�n.

2. Hatalar� d�zeltmek i�in, imleci silinmesi gereken karakterin �zerine getirin

3. �stenmeyen karakteri silmek i�in   x   tu�una bas�n.

4. C�mle d�zelene kadar 2'den 4'e kadar olan ad�mlar� tekrar edin.

---> �inek ayy�n �zzerinden attlad�.

5. �imdi sat�r d�zeldi, Ders 1.4'e ge�in.

NOT: Bu e�itmende ilerledik�e ezberlemeye �al��may�n, kullanarak ��renin.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
		     Ders 1.4: MET�N D�ZENLEME - EKLEME

** Normal kipteyken metin eklemek i�in   i  'ye bas�n. **

1. �mleci a�a�daki i�aretlenmi� (-->) ilk sat�ra g�t�r�n.

2. �lk sat�r� ikincisinin ayn�s� gibi yapmak i�in, imleci eklenmesi gereken
     metinden sonraki ilk karakterin �zerine g�t�r�n.

3. i  'ye bas�n ve gerekli eklemeleri yap�n.

4. Her hata d�zeltildi�inde <ESC> tu�una basarak Normal kipe d�n�n.
     C�mleyi d�zeltmek i�in 2'den 4'e kadar olan ad�mlar� tekrar edin.

---> Bu metinde eksk.
---> Bu metinde bir�ey eksik.

5. Metin ekleme �al��malar�n� yeterli g�r�yorsan�z a�a�daki �zete ge�in.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
			       DERS 1 �ZET

1. �mle� hem ok tu�lar� hem de   hjkl   tu�lar� ile hareket ettirilir.
	 h (sol)	j (a�a�)       k (yukar�)	    l (sa�)

2. (Konsoldan) Vim'e girmek i�n  yaz�n:  vim DOSYA�SM� <ENTER>

3. T�m de�i�iklikleri g�z ard� edip vimden �kmak i�in yaz�n:
     <ESC>	:q!	<ENTER>
     veya t�m de�i�iklikleri kaydetmek i�in yaz�n:
     <ESC>	:wq	<ENTER>

4. �mlecin alt�ndaki bir karakteri silmek i�in Normal kipte   x   yaz�n.

5. �mlecin alt�nda metin eklemek i�in Normal kipte yaz�n:
	 i     yaz�lacak metin	<ESC>

NOT: <ESC> tu�una basmak sizi Normal kipe g�t�r�r ya da istenmeyen tamamlanmam�� bir komutu
     iptal eder.

�imdi Ders 2 ile devam edin.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
			Ders 2.1: S�LME KOMUTLARI

** Bir kelimeyi silmek i�in  dw  yaz�n.**

1. Normal kipte olmakten emin olmak i�in <ESC> tu�una bas�n.

2. �mleci a�a�daki i�aretlenmi� (-->) sat�ra g�t�r�n.

3. �mleci silinmesi gereken kelimenin ba��na g�t�r�n.

4. Kelimeyi silmek i�in   dw   yaz�n.

NOT:  dw  harfleri siz yazd�k�a ekran�n son sat�r�nda g�r�lecektir.
        E�er yanl�� bir �eyler yazarsan�z, yeniden ba�lamak i�in <ESC> tu�una bas�n.

---> Bu sat�rda �erez c�mleye ait olmayan leblebi kelimeler var.

5. C�mle d�zelene kadar ad�m 3 ve 4'� tekrar edin, daha sonra Ders 2.2'ye gidin.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
		      Ders 2.2: DAHA FAZLA S�LME KOMUTU

** Sat�r� sonuna kadar silmek i�in   d$   yaz�n.**

1. Normal kipte olmaktan emin olmak i�in <ESC> tu�una bas�n.

2. �mleci a�a�daki i�aretlenmi� (-->) sat�ra g�t�r�n.

3. �mleci do�ru olan sat�r�n sonuna g�t�r�n. (Birinciden SONRA. )

4. Sat�r� sonuna kadar silmek i�in   d$   yaz�n.
  ( d$  yazarken d'den sonra <ALT> ile beraber $ tu�una bas�n)

---> Birileri bu sat�r�n sonunu iki defa yazm��. Birileri bu sat�r�n sonunu iki defa yazm��.

5. Neler oldu�unu anlamak i�in Ders 2.3'e gidin.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
		     Ders 2.3: KOMUTLAR VE NESNELER

d   silme komutu i�in bi�im a�a�daki gibidir:

[say�]   d	nesne	    VEYA     d	 [say�]   nesne
  Burada:
    say�   - komutun ka� defa �al��t�rlaca� (iste�e ba�l�, varsay�lan=1).
    d      - silme komutu
    nesne  - komutun ne �ekilde �al��aca� (a�a�da listlendi).

Nesnelerin k�sa bir listesi.
    w - Bo�lu�u da i�ererek, imle�ten itibaren kelimenin sonuna kadar.
    e - Bo�lu�u ��ERMEDEN, imle�ten itibaren kelimenin sonuna kadar.
    $ - imle�ten sat�r�n sonuna kadar.

NOT:   Ser�ven sevenler i�in, Normal kipte iken, komut olmadan sadece nesnenin kendisine basmak
       imleci yukardaki listede oldu�u gibi hareket ettirecektir.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
		Ders 2.4:   'KOMUT-NESNE'ye B�R �ST�SNA

** B�t�n bir sat�r� silmek i�in   dd   yaz�n. **

B�t�n bir sat�r silme s�kl��ndan dolay�, Vi tasar�mc�lar� bir sat�r�
  tamamen silmek i�in iki d yazman�n daha kolay olaca�na karar verdiler.

1. �mleci a�a�daki t�mceci�in ikinci sat�r�na g�t�r�n.
  2. Sat�r� silmek i�in    dd   yaz�n.
  3. �imdi de d�rd�nc� sat�ra gidin.
  4. �ki sat�r� birden silmek i�in   2dd   (say�-komut-nesne'yi hat�rlay�n) yaz�n.

1)  G�ller k�rm�z�d�r,
	2)  �amur e�lenceli,
	3)  Menek�eler mavi,
	4)  Bir arabam var,
        5)  Saat bana s�yler,
	6)  �eker tatl�d�r
 	7)  Ve sen de �ylesin

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
			 Ders 2.5: GER� AL KOMUTU

** Son komutu geri almak i�in    u   , b�t�n bir sat�r� d�zeltmek i�in U yaz�n.**

1. �mleci a�a�daki i�aretlenmi� (-->) sat�rdaki ilk hatan�n �zerine g�t�r�n.
  2. �lk istenmeyen karakteri silmek i�in   x   yaz�n.
  3. �imdi son �al��t�r�lan komutu geri almak i�in   u   yaz�n.
  4. Bu sefer   x    komutunu kullanarak sat�rdaki t�m hatalar� d�zeltin.
  5. �imdi sat�r� ilk haline �evirmek i�in b�y�k   U    yaz�n.
  6. �imdi   U    ve daha �nceki komutlar� geri almak i�in birka� defa   u    yaz�n.
  7. �imdi birka� defa CTRL-R (CTRL'yi bas�l� tutarken R ye bas�n) yazarak geri almalar� da geri al�n.

---> Buu sat��rdaki hatalar� d��zeltinn ve sonra koomutu geri alll�n.

8. Bunlar son derece kullan��l� komutlard�r. �imdi Ders 2 �zete ge�in.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
			       DERS 2 �ZET

1. �mle�ten itibaren bir kelimeyi silmek i�in yaz�n:	dw

2. �mle�ten itibaren bir sat�r� silmek i�in yaz�n:	d$

3. B�t�n bir sat�r� silmek i�in yaz�n:		dd

4. Normal kipte bir komut bi�imi ��yledir:

[say�]   komut    nesne    VEYA     komut	[say�]   nesne
     burada:
	 say�  - komutun ka� kere tekrar edece�i
	 komut - ne yap�laca�, silmek i�in   d   oldu�u gibi
	 nesne - komutun nas�l davranaca�, w (kelime), $ (sat�r sonu), vb gibi.

5. �nceki hareketleri geri almak i�in yaz�n:		u	(k��k u)
     Bir sat�rdaki t�m de�i�iklikleri geri almak i�in yaz�n:	U	(b�y�k u)
     Geri almalar� geri almak i�in yaz�n:	CTRL-R

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
			 Ders 3.1: KOY KOMUTU

** Son yapt��n�z silme i�lemini imle�ten sona geri yerle�tirmek i�in	p   yaz�n.**

1. �mleci a�a�daki t�mceci�in ilk sat�r�na g�t�r�n.

2. Sat�r� silip Vim'in tamponuna yerle�tirmek i�in   dd   yaz�n.

3. �mleci, silinmi� sat�r� nereye yerle�tirmek istiyorsan�z, o sat�r�n �ZER�NE g�t�r�n.

4. Normal kipteyken, sat�r� yerle�tirmek i�in   p   yaz�n.

5. T�m sat�rlar� do�ru s�raya koymak i�in 2'den 4'e kadar olan ad�mlar� tekrar edin.

d) Sen de ��rendin mi?
     b) Menek�eler mavidir,
     c) Ak�l ��renilir,
     a) G�ller k�rm�z�d�r,

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
		       Ders 3.2: YERLE�T�R KOMUTU

** �mlecin alt�nda bir karakter yerle�tirmek i�in    r    yaz�n.**

1. �mleci a�a�daki i�aretlenmi�(--->) ilk sat�ra g�t�r�n.

2. �mleci sat�rdaki ilk hatan�n �zerine g�t�r�n.

3. Hatay� d�zeltmek i�in �nce   r    ard�ndan da do�ru karakteri yaz�n.

4. �lk sat�r d�zelene kadar ad�m 2 ve 3'� tekrar edin.

--->  Bu sat�v yaz�l�vken, bivileri yaml�� tu�tara basm��.
--->  Bu sat�r yaz�l�rken, birileri yanl�� tu�lara basm��.

5. Ders 3.2'ye ge�in.

NOT: Unutmay�n, ezberleyerek de�il kullanarak ��renin.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
			Ders 3.3: DE���T�R KOMUTU

** Bir kelimenin tamam�n� veya par�as�n� de�i�tirmek i�in   cw   yaz�n.

1. �mleci a�a�daki i�aretlenmi�(--->) sat�ra g�t�r�n.

2. �mleci "sutar" daki u'nun �zerine yerle�tirin.

3. �nce   cw   ard�ndan do�ru kelimeyi girin (bu durumda 'at�r'.)

4. <ESC> tu�una bas�n ve bir sonraki hataya gidin (de�i�mesi gereken ilk karakter.)

5. �lk c�mle ikincisiyle ayn� olana kadar ad�m 3 ve 4'� tekrar edin.

---> Bu sutar de�i�tir komutu ile de�i�neli gereken birka� petime i�eriyor.
---> Bu sat�r de�i�tir komutu ile de�i�mesi gereken birka� kelime i�eriyor.

cw'nin sadece kelimeyi de�i�tirmedi�ini, ayn� zamanda sizi insert kipine g�t�rd��ne de dikkat edin.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
		      	Ders 3.4: c'Y� KULLANARAK DAHA FAZLA DE���T�RME

** De�i�tir komutu sil komutu ile ayn� nesnelerle kullan�l�r.**

1. De�i�tir komutu sil ile ayn� yolla �al���r. Bi�im ��yledir:

[say�]   c   nesne	   VEYA	    c	[say�]   nesne

2. Nesneler de ayn� zamanda ayn�d�r. �rne�in w (word), $ (sat�r sonu), vb. gibi.

3. A�a�daki i�aretlenmi�(--->) ilk sat�ra gidin.

4. �mleci ilk hataya g�t�r�n.

5. Sat�r�n geri kalan k�sm�n� ikincisi gibi yapmak i�in   c$   yaz�n ve daha sonra <ESC> tu�una bas�n.

---> Bu sat�r�n sonu d�zeltilmek i�in biraz yard�ma ihtiya� duyuyor.
---> Bu sat�r�n sonu d�zeltilmek i�in   c$   komutu kullan�larak yard�ma ihtiya� duyuyor.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
			       DERS 3 �ZET

1. Silinmi� olan bir metini geri yerle�tirmek i�in   p   yaz�n. Bu silinmi� metini
     imle�ten hemen SONRA geri yerle�tirir (e�er bir sat�r silinmi�se hemen imle�ten sonra, alta
     yerle�tirilecektir)

2. �mlecin alt�ndaki karakteri de�i�tirmek i�in �nce   r    ard�ndan da
     as�l karakteri yaz�n.

3. De�i�tir komutu belirlenen nesneyi, imle�ten nesnenin sonuna kadar de�i�tirme imkan� verir.
     �rne�in, bir kelimeyi imle�ten sonuna kadar de�i�tirmek i�in   cw   , bir sat�r�n tamam�n�
     de�i�tirmek i�inse   c$   yaz�n.

4. De�i�tir i�in bi�im ��yledir:

[say�]   c	nesne	      VEYA	c   [say�]   nesne

�imdi bir sonraki derse ge�in.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
		     Ders 4.1: KONUM VE DOSYA DURUMU

** Dosya i�erisindeki konumunuzu ve dosyan�n durumunu g�rmek i�in   CTRL-g    yaz�n. **
  ** Dosya i�erisindeki bir sat�ra gitmek i�in   SHIFT-g   yaz�n. **

Not: Ad�mlardan herhangi birini yapmadan �nce dersin tamam�n� okuyun!!

1. Ctrl tu�unu bas�l� tutun ve   g'ye   bas�n. Dosyan�n sonunda dosya ismini ve bulundu�unuz konumu
     g�steren bir durum sat�r� g�r�necektir. Ad�m 3 i�in sat�r numaras�n�
     unutmay�n.

2. Dosyan�n sonuna gitmek i�in   shift-G   'ye bas�n.

3. Daha �nce bulundu�unuz sat�r numaras�n� yaz�n ve daha sonra    shift-G   'ye bas�n.
     Bu sizi daha �nce bulundu�unuz ve    Ctrl-g   'ye bast��n�z sat�ra geri g�t�recektir.
     (Say�lar yaz�l�rken ekranda G�R�NMEYECEKLERD�R.)

4. Yapabilece�inizi d���nd��n�zde, ad�m 1'den 3'e kadar yap�n.

�.N: Bu k�s�m orijinal metinde de biraz eksik anlat�lm�� gibi. Bir sat�r hakk�nda bilgi almak i�in
       Ctrl-g'yi kullan�n. Herhangi bir sat�ra gitmek i�inse, �nce sat�r numaras�n� yaz�n ve ard�nan
       shift-g'ye bas�n. Sat�r numaras� girmeden bas�lan shift-g sizi sat�r sonuna g�t�r�r.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
			Ders 4.2: ARAMA KOMUTU

** Bir kelime �be�ini aramak i�in   /   ile beraber kelime �be�ini girin. **

1. Normal kipteyken   /   karakterini yaz�n. Komut b�l�m� yerine   /   karakterinin ve
     imlecin ekran�n sonunda g�r�nd��ne dikkat edin.

2. �imdi, 'hatttaa' yaz�p <ENTER> 'a bas�n. Bu sizin aramak istedi�iniz kelime.

3. Ayn� kelime �be�ini tekrar aramak i�in, basit�e   n   yaz�n.
     Ayn� kelime �be�ini z�t y�nde aramak i�in, Shift-N yaz�n.

4. E�er z�t y�ne do�ru bir arama yapmak istiyorsan�z,  /   komutu yerine
     ?   komutunu kullan�n.

---> "hatttaa" hatay� yazman�n do�ru yolu de�il; hatttaa bir hata.

Not: Arama dosyan�n sonuna ula�t��nda, tekrar ba�tan ba�layacakt�r.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
		   Ders 4.3: UYAN PARANTEZ ARAMASI

** Uyan bir ),] veya } bulmak i�in   %   yaz�n. **

1. �mleci i�aretli (--->) sat�rdaki herhangi bir (, [ veya { karakterinin
     �zerine g�t�r�n.

2. �imdi   %    karakterini yaz�n.

3. �mle� uyan parantez veya ayrac�n �zerine gider.

4. Uyan ilk parantezin �zerine geri d�nmek i�in yine   %   yaz�n.

---> Bu ( i�erisinde ('ler, ['ler ] ve {'ler } bulunan bir sat�rd�r. ))

Not: Bu i�erisinde uymayan parantezler bulunan bir program�n yanl���n� ay�klamak i�in
     son derece yararl�d�r.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
		      Ders 4.4: HATALARI D�ZELTMEK ���N B�R YOL

** 'eski' yerine 'yeni' yerle�tirmek i�in   :s/eski/yeni/g   yaz�n. **

1. �mleci a�a�daki i�aretli (--->) sat�ra g�t�r�n.

2. :s/buu/bu  yaz�p <ENTER> 'a bas�n. Bu komutun sadece sat�rdaki ilk kar��la�may�
     d�zeltti�ine dikkat edin.

3. �imdi genel olarak sat�rdaki t�m de�i�ikli�i  yapmak i�in   :s/buu/bu/g   yaz�n.

---> Buu birinci, buu ikinci, buu ��nc� b�l�m.

4. �ki sat�r aras�ndaki bir karakter katar�n�n t�m�n� de�i�tirmek i�in,
     :#,#s/eski/yeni/g  yaz�n, burada #,# iki sat�r�n say�lar�d�r.
     T�m dosyadaki kar��la��lan kelimeleri de�i�tirmek i�in  :%s/eski/yeni/g  yaz�n.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
			       DERS 4 �ZET

1. Ctrl-g sizin dosyadaki konumunuzu ve dosya durumunu g�sterir.
     Shift-G dosyan�n sonuna gider. Shift-G 'den �nce bir say� yaz�l�rsa, o sat�ra
     gidilir.

2. Bir s�zc�k �be�inden �nce / yazmak, �LER� y�nde o �be�i arat�r.
     Bir s�zc�k �be�inden �nce ? yazmak, GER� y�nde o �be�i arat�r.
     Bir aramadan sonra, ayn� y�ndeki bir sonraki kar��la�may� bulmak i�in   n   ,
     veya z�t y�ndekini bulmak i�in Shift-N yaz�n.

3. �mle� bir (,),[,],{,} parantezi �zerindeyken   %   yazmak, uyan di�er e� parantezi bulur.

4. Bir sat�rdaki ilk 'eski'yi 'yeni' ile de�i�tirmek i�in    		:s/eski/yeni		yaz�n.
     Bir sat�rdaki t�m 'eski'leri 'yeni' ile de�i�tirmek i�in  		:s/eski/yeni/g	 	yaz�n.
     �ki sat�r aras�ndaki �bekleri de�i�tirmek i�in 			:#,#s/eski/yeni/g 	yaz�n.
     									 (#'lar sat�r numaralar�)
     Bir dosyadaki t�m kar��la�malar� de�i�tirmek i�in			:%s/eski/yeni/g 	yaz�n.
     Her seferinde onay sormas� i�in 'c' ekleyin.			:%s/eski/yeni/gc

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
		Ders 5.1: BIR DI� KOMUT �ALI�TIRMAK

** Bir d�� komutu �al��t�rmak i�in   :!      ve ard�ndan istedi�iniz d�� komutu yaz�n. **

1. �mleci ekran�n alt�na g�t�rmek i�in al���k oldu�unuz  :  komutunu yaz�n. Bu size
     bir komut yazma imkan� verir.

2. �imdi ! (�nlem) karakterini yaz�n. Bu size bir d�� komut �al��t�rma
     imkan� verir.

3. �rnek olarak ! karakterini takiben  ls  yaz�n ve <ENTER>'a bas�n. Bu size
     o anda bulundu�unuz dizindeki dosyalar� g�sterecektir. Veya ls �al��mazsa :!dir
     komutunu kullan�n.

Not: Herhangi bir d�� komutu bu yolla �al��t�rmak m�mk�nd�r.

Not: T�m  :   komutlar�ndan sonra <ENTER> tu�una bas�lmal�d�r.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
		      Ders 5.2: DOSYA YAZMAYA DEVAM

** Dosyaya yap�lan de�i�ikli�i kaydetmek i�in, :w DOSYA�SM�  yaz�n. **

1. Bulundu�unuz dizini listelemek i�in  :!dir  veya  :!ls  yaz�n.
     Komuttan sonra <ENTER> tu�una bas�ca�n�z� zaten biliyorsunuz.

2. Mevcut olmayan bir dosya ismi se�in, �rne�in DENEME.

3. �imdi   :w DENEME   yaz�n (DENEME sizin se�ti�iniz dosya ismi).

4. Bu t�m dosyay� (Vim Tutor) DENEME isminde ba�ka bir dosyaya yazar.
     Bunu do�rulamak i�in,  :!dir   yaz�n ve yeniden bulundu�unuz dizini listeleyin.

Not: E�er Vim'den �k�p kaydetti�iniz DENEME dosyas�n� a�arsan�z, bunun kaydetti�iniz
     vimtutor'un ger�ek bir kopyas� oldu�unu g�r�rs�n�z.

5. �imdi dosyay� �u komutlar� vererek silin	(MS-DOS)     :!del DENEME
  						(veya UNIX)  :!rm DENEME

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
		    Ders 5.3: SE�MEL� YAZ KOMUTU

** Dosyan�n bir b�l�m�n� kaydetmek i�in,  :#,# w DOSYA�SM�  yaz�n. **

1. Bir kez daha bulundu�unuz dizini g�rmek i�in  :!dir  veya  :!ls  yaz�n,
     ard�ndan DENEME gibi uygun bir dosya ismi se�in.

2. �mleci bu sayfan�n ba��na g�t�r�n ve ard�ndan CTRL-g'ye basarak sat�r numaras�n�
     ��renin. BU NUMARAYI UNUTMAYIN!

3. �imdi sayfan�n sonuna gidib ve yine CTRL-g'ye basarak sat�r numaras�n�
     ��renin. BU NUMARAYI DA UNUTMAYIN!

4. Bir dosyaya sadece bir b�l�m� kaydetmek i�in, :#,# w DENEME yaz�n. #,# sizin
     bakt��n�z say�lar (�st,alt) ve DENEME dosyan�z�n ismidir.

5. Yine,  :!dir  yazarak dosyan�n orada oldu�una bak�n ama S�LMEY�N.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
		   Ders 5.4: DOSYALARI B�RLE�T�RMEK-B�L�M EKLEMEK

** Bir dosyan�n i�eri�ini eklemek i�in  :r DOSYA�SM�   yaz�n. **

1. DENEME dosyan�z�n �nceden bulundu�undan emin olmak i�in  :!dir   yaz�n.

2. �mleci bu sayfan�n ba��na yerle�tirin.

NOT: Ad�m 3'� uygulad�ktan sonra Ders 5.3'� g�r�yor olacaks�n�z. Daha sonra bu
     derse sayfas�na d�n�n.

3. �imdi DENEME sayfas�n�  :r DENEME  yazarak aktar�n.

NOT: Aktard��n�z dosya imlecinizin hemen alt�na eklenecektir.

4. Dosyan�n eklendi�ini g�rmek i�in, geriye gidin. Ders 5.3'ten iki kopya
     oldu�unu g�receksiniz; as�l ve kopya olan�.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
			       DERS 5 �ZET

1.  :!komut bir d�� komut �al��t�r�r.

Baz� yararl� �rnekler:
	 (MS-DOS)	  (Unix)
	  :!dir		   :!ls		   -  bir dizini listeler.
	  :!del DOSYA      :!rm DOSYA      -  DOSYA'y� siler.

2.  :w DOSYA�SM� o anki Vim dosyas�n� diske DOSYA�SM� ile kaydeder.

3.  :#,#w DOSYA�SM� # ile # sat�r aras�n� DOSYA�SM� ile kaydeder.

4.  :r DOSYA�SM� imlecin alt�ndan ba�layarak DOSYA�SM� isimli dosyan�n i�eri�ini ekler.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
			 Ders 6.1: A� KOMUTU

** �mlecin a�a�s�na bir sat�r a�mak ve Insert kipine ge�mek i�in   o    yaz�n. **

1. �mleci a�a�daki i�aretlenmi� (--->) sat�ra g�t�r�n.

2. �mlecin a�a�s�na bir sat�r a�mak ve Insert kipine ge�mek i�in
     o   (k��k harfle) yaz�n.

3. �imdi i�aretlenmi� sat�r� kopyalay�n ve Insert kipinden �kmak i�in <ESC>
     tu�una bas�n.

---> o  yazd�ktan sonra imlec a�lan sat�ra gidicek ve Insert kipine ge�ilecek.

4. �mlecin �zerinde bir sat�r a�mak i�in, basit�e b�y�k O yaz�n. Bunu a�a�daki
     sat�rda deneyin.
Bu sat�r�n �zerine bir sat�r a�mak i�in imle� bu sat�rdayken   Shift-o   yaz�n.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
			Ders 6.2: EKLE KOMUTU

** �mle�ten sonra metin eklemek i�in   a   yaz�n. **

1. �mleci a�a�daki i�aretlenmi� (--->) sat�r�n sonuna g�t�rmek i�in
     Normal Kipteyken $ yaz�n.

2. �mlecin alt�ndaki karakterden sonra metin eklemek i�in  a   (k��k harfle) yaz�n.
     (B�y�k  A  sat�r�n sonuna ekler).

3. �imdi ilk sat�r� tamamlay�n. Ekle komutunun Insert kipiyle ayn� i�i yapt��na
     dikkat edin. Tek fark metinin eklendi�i yer.
�.N: E�er  a   yazarsan�z imlecin alt�ndaki karakterden hemen sonra ekleme yapabilirsiniz.
     E�er  Shift-a  yazarsan�z imle� sat�r sonuna gidecek ve hemen ard�na ekleme yapabileceksiniz.
     Do�al olarak bizim �rne�imizde Shift-A'y� kullanmak daha g�zel olacakt�r. �nce $ ard�nan a
     yazmam�za gerek kalmaz.

---> Bu sat�rda �al��abilirsiniz
---> Bu sat�rda �al��abilirsiniz. �al���rken metin eklemeyi kullan�n.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
		    Ders 6.3: B�R BA�KA DE���T�R KOMUTU

** Birden fazla karakter de�i�tirmek i�in b�y�k R yaz�n. **

1. �mleci a�a�daki i�aretli (--->) sat�rlar�n ilkine g�t�r�n.

2. �mleci i�aretli olan ikinci sat�rdakinden farkl� olan ilk kelimenin
     ba��na g�t�r�n. ( "tu�lar�" kelimesi )

3. �imdi b�y�k R yaz�n ve ilk sat�r� ikincisinin ayn�s� yapmak i�in
     eski metinin �zerinden yenisini yaz�n. Siz yazd�k�a metin de�i�ecektir.

---> Bu sat�r� ikincisinin ayn�s� yapmak i�in tu�lar� kullan�n.
---> Bu sat�r� ikincisinin ayn�s� yapmak i�in R yaz�n ve metini girin.

4. �kmak i�in <ESC> tu�una bast��n�zda, de�i�memi� metinin aynen
     kald��na dikkat edin.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
			    Ders 6.4: SET SE�ENE��

** Bir se�enek ayarlay�n , b�ylece bir arama veya de�i�tirme **
	  ** durumu g�rmezden gelsin.				       **

1. 'ignore' kelimesini aramak i�in:
     /ignore
     yaz�n.
     Bunu   n  tu�una basarak birka� kez tekrar edin

2. :set ic    yazarak 'ic' (Ignore case) ayar�n� se�in.

3. Tekrar  n  tu�una basarak 'ignore' kelimseini aray�n.
     n   tu�una basarak bu aramay� birden �ok defa tekrar edin.

4. :set hls is   yazarak 'hlsearch' ve 'incsearch' ayarlar�n� se�in.

5. /ignore  yazarak arama komutunu tekrar verin ve ne olaca�n� g�r�n.

6. Kar��la�ma vurgular�n� iptal etmek i�in,
     :nohlsearch   yaz�n.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
			       DERS 6 �ZET

1. o   yazmak imlecin alt�nda bir sat�r a�ar ve imleci bu a�lm�� sat�ra
     Insert kipinde yerle�tirir.
     B�y�k O  yazmak imlecin �zerinde bir sat�r a�ar.

2. �mlecin �zerindeki karakterden hemen sonra metin eklemek i�in  a   yaz�n.
     B�y�k A  yazmak hemen sat�r sonuna giderek metin eklemeye haz�r hale getirir.

3. B�y�k  R   yazmak De�i�tir kipine girer ve �kmak i�in <ESC> tu�una
     bas�lana kadar sizi bu kipte b�rak�r.

4. ":set xxx"  yazmak  "xxx" se�ene�ini ayarlar.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
		       Ders 7: �EV�R�M��� (ON-LINE) YARDIM KOMUTLARI

** �evirimi�i yard�m sistemini kullan�n **

Vim geni� bir �evirimi�i yard�m sistemine sahiptir. Ba�lamak i�in �u ��n�
  deneyebilirsiniz.
	- (e�er sahipseniz) <HELP> tu�una bas�n
	- (e�er sahipseniz) <F1> tu�una bas�n
	- :help yaz�n ve <ENTER> tu�una bas�n

Yard�m penceresini kapatmak i�in  :q yaz�p <ENTER> tu�una bas�n.

":help" komutuna de�i�ken (arg�man) vererek herhangi bir konu hakk�nda
  yard�m alabilirsini. �unlar� deneyin (<ENTER> tu�una basmay� unutmay�n) :

:help w
	:help c_<T
	:help insert-index
	:help user-manual

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
		       Ders 8: B�R BA�LANGI� BET��� OLU�TURUN

** Switch on Vim features **
			  ** Vim'in �zelliklerine bak�n **

Vim Vi'dan �ok daha fazla �zelli�e sahiptir fakat bir�o�u �ntan�ml� olarak kapal�d�r.
  Daha fazla �zellik kullanabilmek i�in bir "vimrc" dosyas� olu�turmal�s�n�z.

1. "vimrc" dosyas�n� d�zenlemeye ba�lay�n, bu i�letim sisteminize g�re de�i�ir:

�.N: (Bu komutu verdi�inizde e�er yoksa home dizininizde .vimrc isimli bir dosya olu�acakt�r.
  Bu dosyaya vimrc �rnek dosyas�n� aktarmak i�in 2. ad�mdaki komutu kullanacaks�n�z. Bu y�zden
  vimrc dosyan�z� d�zenlemeden �nce a�a�daki ad�mlar�n hepsini okuyun ve komutlar� hat�rlay�n.)

:edit ~/.vimrc			Unix i�in
	:edit $VIM/_vimrc		MS-Windows i�in

2. �imdi �rnek "vimrc" dosyas�n� okuyun

:read $VIMRUNTIME/vimrc_example.vim

3. Dosyay� kaydedin ve �k�n

:write
	:q

Vim'i bir dahaki sefer �al��t�rd��n�zda s�zdizim (sytax) vurgusu kullan�lacakt�r.
  T�m tercih etti�iniz ayarlar� bu "vimrc" dosyas�na ekleyebilirsiniz.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Burada Vim E�itmeni tamamlanm�� oldu. E�itmendeki ama� Vim d�zenleyicisi hakk�nda
  k�sa bir bilgi vermek ve onu kolayca kullanman�z� sa�lamakt�. Vim'in tamam�n� ��retmek
  �ok zordur zira Vim bir�ok komuta sahiptir.Bundan sonra :help user-manual" komutu ile
  kullan�c� k�lavuzunu okumal�s�n�z.

Daha fazla okuma ve �al��ma i�in �u kitab� �neriyoruz:
	Vim - Vi Improved - by Steve Oualline
	Publisher: New Riders
  Tamamiyle Vim i�in haz�rlanm�� ilk kitap. �zellikle ilk kullan�c�lar i�in uygun.
  Kitapta bir�ok �rnek ve resim var.
  http://iccf-holland.org/click5.html adresine bakabilirsiniz.

Bu kitap daha eskidir ve Vim'den daha �ok Vi i�indir ancak tavsiye edilir:
	Learning the Vi Editor - by Linda Lamb
	Publisher: O'Reilly & Associates Inc.
  Vi hakk�nda bilmek isteyece�iniz neredeyse her�eyin bulundu�u bir kitap.
  6.Bas�m ayn� zamanda Vim hakk�nda bilgi de i�ermekte.

Bu e�itmen Michael C. Pierce ve Robert K. Ware taraf�ndan yaz�ld�,
  Charles Smith taraf�ndan sa�lanan fikirlerle Colorado School Of Mines,
  Colorado State University.  E-mail: bware@mines.colorado.edu.

Vim i�in de�i�tiren : Bram Moolenaar.

T�rk�eye �eviren    : Serkan "heartsmagic" �al��    Y�l 2005
  E-mail	      : adresimeyaz (at) yahoo com

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

geri dön