آفتاب سوختگی و خطرات آن پس از شنا در دریا
آفتاب سوختگی و خطرات آن موضوعی است که هر سال با آغاز فصل گرما و افزایش تمایل مردم به شنا، آفتاب گرفتن و برنزه شدن، اهمیت بیشتری پیدا می کند. بسیاری از افراد با فرا رسیدن تابستان، در انتظار حضور در ساحل دریا یا استخر های روباز هستند تا از نور خورشید بهره ببرند و خستگی ماه های سرد سال را از تن بیرون کنند. در این میان گروهی نیز تنها با هدف تغییر رنگ پوست و برنزه شدن، ساعت های طولانی زیر تابش مستقیم خورشید می مانند، بی آنکه بدانند این کار می تواند آسیب های جدی و گاه جبران ناپذیری برای سلامت پوست ایجاد کند.
آفتاب سوختگی در واقع نوعی التهاب پوستی است که در اثر مواجهه بیش از حد با اشعه های مضر خورشید به وجود می آید. نور خورشید دارای طیف مرئی و نامرئی است. اشعه های نامرئی شامل اشعه ماورای بنفش و اشعه مادون قرمز هستند که هر دو می توانند در ایجاد آسیب پوستی نقش داشته باشند. زمانی که این اشعه ها به سطح پوست می رسند، واکنش های التهابی ایجاد می کنند که نتیجه آن قرمزی، سوزش، درد و گاهی تاول است.
آفتاب سوختگی و خطرات آن و ارتباط با سرطان پوست
نور خورشید و تاثیر آن بر پوست
اشعه مادون قرمز که به امواج فروسرخ نیز شناخته می شود، پس از برخورد با سطح پوست موجب افزایش دما و احساس گرما می شود. همین ویژگی باعث می شود هنگام قرار گرفتن در معرض نور خورشید، بدن احساس حرارت کند. گرچه گرما به تنهایی عامل اصلی سوختگی نیست، اما در صورت عدم محافظت مناسب می تواند شدت آسیب را افزایش دهد.
در کنار آن، اشعه ماورای بنفش مهم ترین عامل در بروز آفتاب سوختگی و خطرات آن به شمار می رود. این اشعه در محدوده دید انسان نیست و به همین دلیل قابل مشاهده نمی باشد. اشعه ماورای بنفش به سه نوع UV A ، UV B و UV C تقسیم می شود. بخش زیادی از UV C توسط جو زمین جذب می شود، اما دو نوع دیگر به سطح زمین می رسند و می توانند به پوست آسیب برسانند.
در محیط هایی مانند ساحل دریا، سطح شن و ماسه و همچنین مناطق برفی کوهستانی، میزان بازتاب اشعه ماورای بنفش افزایش می یابد. به همین دلیل افرادی که در این مکان ها حضور دارند، حتی در هوای خنک نیز ممکن است دچار سوختگی شوند. کوهنوردان در ارتفاعات به دلیل نازک تر بودن لایه جو، بیشتر در معرض این اشعه قرار دارند.
باور اشتباه درباره آفتاب سوختگی
برخی افراد تصور می کنند میزان اندک آفتاب سوختگی مشکلی ایجاد نمی کند و حتی آن را مقدمه ای برای برنزه شدن زیبا می دانند. اما متخصصان پوست بارها هشدار داده اند که همین سوختگی های مکرر و خفیف می تواند زمینه ساز مشکلات جدی در آینده باشد. آفتاب سوختگی و خطرات آن به ویژه در دوران کودکی و نوجوانی اهمیت دو چندان دارد، زیرا پوست در این سنین حساس تر است و آسیب های وارد شده می تواند سال ها بعد به شکل بیماری های جدی بروز کند.
ارتباط آفتاب سوختگی با سرطان پوست
پژوهش های متعدد نشان داده اند که تکرار سوختگی های پوستی در سنین پایین، احتمال بروز سرطان پوست در بزرگسالی را به طور قابل توجهی افزایش می دهد. بر اساس اظهارات متخصصان حوزه پوست، سوختگی های شدید در دوران جوانی می تواند خطر ابتلا به انواع سرطان پوست را چند برابر کند. این موضوع نشان می دهد که بی توجهی به محافظت از پوست، پیامد های ساده و گذرا ندارد.
علاوه بر سرطان پوست، قرار گرفتن طولانی مدت در معرض اشعه خورشید باعث پیری زودرس پوست، ایجاد لک های تیره، کاهش خاصیت ارتجاعی و چروک های عمیق می شود. بسیاری از نشانه های پیری که در چهره افراد مشاهده می شود، نتیجه سال ها تماس بدون محافظ با نور خورشید است.
آفتاب سوختگی و خطرات آن در کودکان و بزرگسالان
بهترین زمان برای قرار گرفتن در معرض آفتاب
متخصصان توصیه می کنند که در صورت تمایل به شنا یا حضور در فضای باز، ساعات ابتدایی صبح تا قبل از ساعت 10 و همچنین پس از ساعت 5 بعد از ظهر انتخاب شود. در این بازه های زمانی شدت تابش اشعه ماورای بنفش کمتر است و احتمال بروز آفتاب سوختگی و خطرات آن کاهش می یابد. حضور در ساحل یا استخر های روباز در ساعات اوج تابش، ریسک آسیب را به شدت افزایش می دهد.
نقش کرم ضد آفتاب در پیشگیری
یکی از مهم ترین اقدامات پیشگیرانه برای کاهش آفتاب سوختگی و خطرات آن، استفاده از کرم های ضد آفتاب مناسب است. انتخاب ضد آفتاب باید متناسب با نوع پوست انجام شود. برای بسیاری از افراد با پوست معمولی تا گندمی، استفاده از ضد آفتاب با SPF حدود 30 کافی است. افزایش بیش از حد SPF لزوما به معنای محافظت کامل نیست و گاهی می تواند باعث احساس سنگینی و نارضایتی در مصرف کننده شود.
نکته مهم آن است که ضد آفتاب باید حدود 20 دقیقه پیش از قرار گرفتن در معرض آفتاب استفاده شود و هر یک و نیم تا دو ساعت یک بار تمدید گردد. تعریق، شنا کردن و شستشو می تواند اثر کرم را کاهش دهد و نیاز به تجدید آن را بیشتر کند. همچنین استفاده از کلاه لبه دار، عینک آفتابی استاندارد و لباس های پوشیده و نخی، نقش مکمل در محافظت از پوست دارند.
آفتاب سوختگی و خطرات آن و استفاده از کرم ضد آفتاب
عرق سوز شدن و مشکلات شایع فصل گرما
در فصل تابستان علاوه بر آفتاب سوختگی و خطرات آن، مشکل عرق سوز شدن نیز شایع است. این عارضه بیشتر در نواحی چین دار بدن مانند زیر بغل، کشاله ران و زیر سینه مشاهده می شود. گرما و رطوبت محیط زمینه را برای التهاب پوستی فراهم می کند. کاهش زمان حضور در گرمای شدید و استفاده از لباس های خنک و گشاد می تواند از بروز این مشکل جلوگیری کند.
سوالات متداول:
آفتاب سوختگی دقیقا چیست؟
آفتاب سوختگی نوعی التهاب پوستی است که در اثر قرار گرفتن بیش از حد در معرض اشعه ماورای بنفش خورشید ایجاد می شود و با علائمی مانند قرمزی، درد و گاهی تاول همراه است.
آیا آفتاب سوختگی باعث سرطان پوست می شود؟
تکرار آفتاب سوختگی به ویژه در دوران کودکی و نوجوانی می تواند احتمال ابتلا به سرطان پوست در بزرگسالی را افزایش دهد.
بهترین SPF برای پیشگیری از آفتاب سوختگی چقدر است؟
برای اغلب افراد استفاده از ضد آفتاب با SPF حدود 30 کافی است، به شرط آنکه به طور منظم تمدید شود.
هر چند وقت یک بار باید ضد آفتاب را تمدید کرد؟
معمولا هر یک و نیم تا دو ساعت یک بار و پس از شنا یا تعریق شدید باید ضد آفتاب تمدید شود.
آیا در هوای ابری هم ممکن است دچار آفتاب سوختگی شویم؟
بله، اشعه ماورای بنفش حتی در هوای ابری نیز به سطح زمین می رسد و می تواند موجب سوختگی پوست شود.
جمع بندی
آفتاب سوختگی و خطرات آن مسئله ای جدی است که نباید با تصور برنزه شدن زیبا یا بی ضرر بودن سوختگی خفیف نادیده گرفته شود. نور خورشید اگرچه برای تولید ویتامین دی و سلامت استخوان ها ضروری است، اما تماس مداوم و بدون محافظ با آن می تواند زمینه ساز آسیب های پوستی، پیری زودرس و حتی سرطان پوست شود. رعایت اصول ساده ای مانند انتخاب زمان مناسب برای حضور در آفتاب، استفاده صحیح از ضد آفتاب و پرهیز از سولاریوم، می تواند سلامت پوست را در سال های آینده تضمین کند.