خواص و زیان های سبوس را بشناسید

فواید و مضرات سبوس را بشناسید

فواید و مضرات سبوس از آن دسته موضوعاتی است که این روزها با افزایش توجه به تغذیه سالم، کاهش وزن و بازگشت به مواد غذایی طبیعی بسیار مورد توجه قرار گرفته است. بسیاری از افراد به ویژه بانوان که به دنبال تغذیه سالم و کاهش وزن هستند، به استفاده از نان و غلات سبوس دار و حتی مصرف سبوس گندم و جو به صورت جداگانه رو آورده اند. اما آیا مصرف سبوس بدون محدودیت برای همه افراد مناسب است؟ آیا سبوس فقط مزیت دارد یا زیان هایی نیز برای بدن دارد؟ در این مطلب به صورت کامل و علمی به خواص و مضرات سبوس از دید متخصص تغذیه پرداخته می شود.

 

فواید و مضرات سبوس گندم و تاثیر آن بر بدن

 

چرا سبوس مفید است؟ دلایل علمی فواید سبوس

از گذشته سبوس به عنوان یک ماده غذایی ارزشمند شناخته شده است و اصلی ترین دلیل مفید بودن آن وجود مقدار زیاد فیبر طبیعی در آن است. فیبر موجود در سبوس دارای چند خاصیت مهم برای سلامت بدن است:

پیشگیری از یبوست و کمک به سیستم گوارش

سبوس با جذب آب، افزایش حجم مدفوع و تحریک عضلات روده، یکی از بهترین ملین های طبیعی در دنیا محسوب می شود. افرادی که دچار یبوست مزمن هستند با مصرف روزانه سبوس یا نان سبوس دار بهبود قابل توجهی در روند دفع پیدا می کنند.

کمک به کاهش وزن و احساس سیری طولانی

غلات سبوس دار نسبت به غلات تصفیه شده مدت طولانی تری در دستگاه گوارش باقی می مانند و آب زیادی جذب می کنند. این ویژگی باعث احساس سیری طولانی شده و مانع اضافه خوری می شود. به همین دلیل سبوس یکی از مواد غذایی موثر برای کاهش وزن و لاغری محسوب می شود.

 

فواید و مضرات سبوس و اثرات آن بر سلامت و کاهش وزن

 

کاهش جذب کلسترول خون

فیبر موجود در سبوس باعث می شود کلسترول و چربی های نامطلوب کمتر جذب بدن شود و این موضوع نقش بسیار مهمی در پیشگیری از افزایش چربی خون و بیماری های قلبی دارد. تحقیقات نشان داده است که مصرف مداوم نان سبوس دار می تواند ۱۵ تا ۱۸ درصد کلسترول خون را کاهش دهد.

کاهش جذب قند و پیشگیری از دیابت

سبوس سرعت جذب قند خون را کم می کند و از بالا رفتن ناگهانی قند جلوگیری می کند. بنابراین مصرف نان و برنج سبوس دار یا افزودن سبوس به غذاها برای افرادی که در معرض دیابت یا پرفشاری خون هستند بسیار مناسب است.

تاثیر غیر مستقیم در کاهش فشار خون

سبوس به صورت مستقیم درمان فشار خون نیست اما با کاهش وزن، تنظیم چربی خون و جلوگیری از چاقی به بهبود فشار خون کمک می کند.

کمک به سلامت دهان و دندان

جویدن غذاهای سبوس دار به دلیل ساختار فیبری باعث تقویت حرکت فک و کمک به سلامت دندان ها می شود.

سبوس حاوی چه مواد مغذی است؟

ارزش غذایی سبوس تنها به فیبر محدود نمی شود. این ماده غذایی غنی از:

• ویتامین های گروه B از جمله B1، B3 و بیوتین
• ویتامین E
• انواع املاح مهم شامل آهن، فسفر، منیزیم، روی و مقدار کمی کلسیم

با جدا کردن سبوس از غلات، میزان زیادی از این ویتامین ها از دست می رود و به همین دلیل نان و آرد سفید فاقد ارزش های غذایی آرد کامل هستند.

کدام نوع سبوس بهتر است؟

بهترین سبوس ها متعلق به گندم و جو هستند. البته متخصصان تغذیه توصیه می کنند سبوس به همراه خود غله مصرف شود. به عنوان مثال:

• نان گندم کامل
• نان جو
• آرد سبوس دار

مصرف سبوس جداگانه فقط در موارد خاص مثل یبوست شدید یا دوران بارداری و شیردهی با تجویز متخصص توصیه می شود.

 

مصرف سبوس چه محدودیت هایی دارد؟

با وجود تمام مزایا، مصرف بیش از حد سبوس می تواند مشکل ساز باشد. زمانی که مقدار زیادی سبوس در روز مصرف می شود، فیبر موجود در آن با املاح دو ظرفیتی مثل:

• آهن
• کلسیم
• روی

ترکیب شده و مانع جذب این مواد ضروری می شود. بنابراین مصرف بی رویه سبوس ممکن است:

• باعث کم خونی
• ضعف استخوان
• کمبود مواد معدنی شود

حداکثر مقدار مجاز مصرف فیبر روزانه ۳۰ گرم است و با رعایت رژیم متعادل نیاز بدن به طور طبیعی تأمین می شود.

 

فواید و مضرات سبوس برای سلامت بدن

 

مصرف سبوس برای چه کسانی توصیه می شود؟

سبوس برای افراد زیر مناسب است:

• افرادی که اجابت مزاج منظم ندارند
• افراد با اضافه وزن
• بیماران مبتلا به چربی خون بالا
• بیماران در معرض دیابت
• افرادی که رژیم پاکسازی و کنترل وزن دارند

چه کسانی باید مصرف سبوس را محدود کنند؟

مصرف زیاد سبوس برای افراد زیر باید با احتیاط باشد:

• افراد با دستگاه گوارش حساس
• افراد مبتلا به سندرم روده تحریک پذیر
• کسانی که نمی توانند حجم بالای فیبر را تحمل کنند

در چنین مواردی لازم است مصرف سبوس تحت نظر متخصص تغذیه باشد.

خواص دارویی سبوس گندم

مصرف منظم سبوس گندم می تواند به پیشگیری و بهبود مشکلات زیر کمک کند:

• یبوست مزمن
• اختلالات روده بزرگ
• چاقی و اضافه وزن
• کم خونی
• پوکی استخوان
• چربی خون بالا
• سوء هاضمه
• ضعف اعصاب و ضعف عمومی
• پیشگیری از ریزش مو و سفیدی زودرس
• وجود ویتامین E و روی در سبوس گندم باعث تقویت ریشه مو و شادابی پوست می شود.

طرز مصرف سبوس گندم

می توان روزانه یک تا دو قاشق غذاخوری سبوس را به غذاهای مختلف اضافه کرد:

• آش و سوپ
• سالاد
• ماست
• خورش ها
• کتلت و کوکو
• آب میوه یا شیر

برخی افراد می توانند یک قاشق مرباخوری سبوس را داخل یک لیوان شیر یا آب میوه حل کرده و مصرف کنند.

 

فواید و مضرات سبوس گندم درمان یبوست و پاکسازی بدن

 

طرز تهیه ماسک سبوس برای پوست

مواد لازم:

• یک قاشق غذاخوری سبوس
• دو قاشق ماست تازه

این دو را مخلوط کنید، بعد از ۵ دقیقه روی پوست قرار داده و پس از ۱۵ دقیقه با آب ولرم بشویید.

طرز تهیه سس سبوس

• یک قاشق غذاخوری سبوس
• ۶ قاشق غذاخوری آبلیمو
• یک قاشق روغن زیتون
• نمک

این مواد را مخلوط کرده و به سالاد اضافه کنید.

طرز تهیه سوپ سبوس برای درمان یبوست

• آلو
• برنج نیم دانه ایرانی
• کدو سبز رنده شده
• اسفناج
• جعفری
• روغن زیتون

زمانی که سوپ آماده شد یک تا دو قاشق سبوس اضافه کرده و شب ها به عنوان شام میل کنید.

نسخه سنتی برای جلوگیری از سفیدی و ریزش مو

• یک قاشق سبوس گندم
• یک لیوان آب جوش

دم کرده را صاف کرده، دو سوم آن را بنوشید و باقی را روی پوست سر ماساژ دهید.

سوالات متداول فواید و مضرات سبوس

۱. بهترین زمان مصرف سبوس چه زمانی است؟

بهترین زمان مصرف سبوس همراه وعده غذایی یا قبل از غذا برای احساس سیری بیشتر است.

۲. آیا مصرف زیاد سبوس برای بدن ضرر دارد؟

بله. مصرف بیش از اندازه می تواند جذب آهن، کلسیم و روی را کاهش دهد.

۳. آیا سبوس برای درمان دیابت مفید است؟

سبوس سرعت جذب قند را کاهش می دهد و از افزایش ناگهانی قند خون پیشگیری می کند.

۴. سبوس برای چه کسانی ممنوع یا محدود است؟

افراد با مشکلات شدید گوارشی، کولیت یا حساسیت به فیبر باید با نظر متخصص مصرف کنند.

۵. آیا مصرف سبوس باعث لاغری می شود؟

سبوس با افزایش احساس سیری و کاهش کالری مصرفی می تواند به لاغری کمک کند.