کنترل لجبازی در نوجوانان و نحوه ی رفتار با نوجوان لجباز
کنترل لجبازی در نوجوانان یکی از مهم ترین دغدغه های والدین در دوران بلوغ فرزندان است. نوجوانی مرحله ای حساس از رشد روانی و اجتماعی انسان به شمار می رود که با تغییرات جسمی روحی و هورمونی همراه است. در این دوران بسیاری از والدین با رفتارهایی مانند پرخاشگری عصیانگری و لجبازی روبرو می شوند و گاه احساس می کنند کنترل اوضاع از دستشان خارج شده است.
اصولا لجبازی نوعی واکنش نامطلوب است که می تواند به شکل های مختلفی مانند ناسزا گفتن گریه کردن فریاد کشیدن شکستن وسایل آسیب رساندن به خود یا دیگران بروز پیدا کند. در بسیاری از نوجوانان لجباز پایین بودن اعتماد به نفس و نداشتن خودباوری مثبت و نپذیرفتن خود واقعی به وضوح دیده می شود. شناخت این ویژگی ها نخستین گام برای کنترل لجبازی در نوجوانان است.
کنترل لجبازی در نوجوانان و مدیریت رفتارهای دوران بلوغ
نقش تغییرات هورمونی در لجبازی نوجوانان
تاثیر هورمون ها و فشارهای جسمی و روحی سبب می شود نوجوان امروز رفتارهایی از خود نشان دهد که برای خانواده غیرقابل درک و گاه نگران کننده است. لجبازی یکی از بارزترین رفتارهای دوران بلوغ است. اگر در خانه نوجوانی دارید بدانید که این رفتار تنها مختص فرزند شما نیست و بسیاری از خانواده ها با این چالش مواجه هستند. کنترل لجبازی در نوجوانان نیازمند درک شرایط سنی و روانی آنها است نه واکنش های عجولانه و هیجانی.
چرا نوجوانان لج می کنند
لجبازی نوجوانان تحت تاثیر عوامل عاطفی روانی و اجتماعی شکل می گیرد. مهم ترین علت لجبازی در این سن بحران دستیابی به استقلال است که در چارچوب بحران هویت معنا پیدا می کند. نوجوان تلاش می کند خود واقعی اش را پیدا کند و از وابستگی دوران کودکی فاصله بگیرد.
- مرحله اول نوجوانی با اضطراب زودرنجی افسردگی درونگرایی و لجبازی همراه است. نوجوان هنوز پیوندهای ذهنی خود با کودکی را قطع نکرده و همین تضاد درونی باعث واکنش های تند می شود.
- در مرحله دوم نوجوان موضع مشخصی نسبت به محیط اطراف می گیرد و بیشتر در خود فرو می رود.
- مرحله سوم مرحله گشایش است که نوجوان فعال تر مثبت تر و اجتماعی تر می شود و نشانه خروج از بحران هویت است.
شناخت این مراحل کمک می کند والدین با دید بازتری به کنترل لجبازی در نوجوانان بپردازند.
کنترل لجبازی در نوجوانان با آموزش صحیح خانواده
اشتباهات رایج والدین در برخورد با نوجوان لجباز
یکی از عوامل تشدید لجبازی عدم شناخت صحیح والدین از ویژگی های دوران بلوغ است. زمانی که والدین رفتار نوجوان را بی احترامی یا شکست در تربیت تلقی می کنند معمولا واکنش های تندی مانند پرخاشگری تنبیه بدنی یا لجبازی متقابل نشان می دهند. این واکنش ها نه تنها مشکل را حل نمی کند بلکه لجبازی نوجوان را تشدید می کند.
احساس امنیت و احترام کلید آرامش نوجوان
بسیاری از مشاجرات زمانی شکل می گیرد که نوجوان احساس می کند هنوز مانند کودک با او رفتار می شود. نوجوان نیاز دارد استقلالش به رسمیت شناخته شود. در چنین شرایطی بهتر است والدین بدون عصبانیت نگرانی خود را بیان کنند و از نوجوان بخواهند برای آزادی خود راهکاری ارایه دهد. این روش حس مشارکت و مسئولیت پذیری را در او تقویت می کند و به کنترل لجبازی در نوجوانان کمک می کند.
تخیل و رویاپردازی در دوران نوجوانی
تخیل و رویاپردازی از ویژگی های طبیعی نوجوانی است. نوجوان دوست دارد آینده را در ذهن خود بسازد. والدین باید ضمن احترام به این تخیل نوجوان را با واقعیت های زندگی نیز آشنا کنند. سرکوب رویاپردازی می تواند منجر به لجبازی و مقاومت بیشتر شود.
فکر کردن بیش از حد در نوجوانان
فکر کردن زیاد در نوجوانان همیشه نشانه مشکل نیست. این فرآیند می تواند سازنده باشد و به رشد فکری کمک کند. خانواده ها باید شرایطی فراهم کنند که نوجوان احساس استقلال و امنیت کند تا این تفکر به سمت مسیر سالم هدایت شود.
راهکارهای ساده برای کنترل لجبازی در نوجوانان
کنترل لجبازی در نوجوانان با روش های ساده اما اصولی امکان پذیر است. مهم ترین نکته پرهیز از طرد کردن و قهر است. نوجوان بیش از هر چیز نیازمند توجه و گفتگوی منطقی است.
سرزنش ممنوع
نصیحت های مستقیم و سرزنش آمیز اثر منفی دارد. تمرکز بیش از حد بر نکات منفی نوجوان را به سمت لجبازی سوق می دهد. مقایسه کردن او با دیگران نیز به شدت مخرب است.
کنترل لجبازی در نوجوانان و نحوه ی رفتار اصولی با نوجوان لجباز
با هم باشید
برقراری رابطه صمیمی و نزدیک میان والدین و نوجوان نقش مهمی در کاهش لجبازی دارد. این رابطه نیازمند زمان صبر و استمرار است.
تشویق کنید
سپردن مسئولیت های متناسب با سن و علایق نوجوان و تشویق او احساس ارزشمندی را افزایش می دهد و به کنترل لجبازی در نوجوانان کمک می کند.
دلیل منطقی ارایه دهید
برای هر تصمیم و مخالفت دلیل منطقی داشته باشید و به نظرات نوجوان با احترام گوش دهید.
دستور مستقیم ندهید
به جای دستور دادن گزینه های انتخابی در اختیار نوجوان بگذارید تا احساس استقلال کند.
درک احساسات نوجوان
زمانی که نوجوان احساس کند درک می شود مقاومت او کاهش می یابد. تایید احساسات به معنای تایید رفتار اشتباه نیست بلکه نشانه احترام است.
در نهایت باید به خاطر داشت که کنترل لجبازی در نوجوانان نیازمند صبر آگاهی و ارتباط موثر است. هرچه رابطه والدین با نوجوان مبتنی بر احترام و گفتگو باشد آرامش بیشتری در خانواده حاکم خواهد شد.
سوالات متداول
چرا نوجوانان بیشتر دچار لجبازی می شوند؟
لجبازی نتیجه بحران هویت تغییرات هورمونی و تلاش برای استقلال است.
بهترین روش کنترل لجبازی در نوجوانان چیست؟
گفتگوی منطقی احترام به احساسات و پرهیز از سرزنش موثرترین روش ها هستند.
آیا تنبیه باعث کاهش لجبازی نوجوان می شود؟
خیر تنبیه معمولا لجبازی را تشدید می کند و نتیجه معکوس دارد.
چگونه می توان اعتماد نوجوان لجباز را جلب کرد؟
با گوش دادن فعال حمایت عاطفی و مشارکت دادن او در تصمیم گیری ها.