رسم الگوی بالاتنه به روش متریک با ترسیم یک کادر اولیه بر اساس نصف دور سینه آغاز می شود، سپس خطوط گردن، شانه، سینه، کمر و باسن بر اساس فرمول های مشخص رسم شده و در ادامه الگوی پشت و جلو به طور جداگانه تکمیل می شوند. در پایان نیز ساسون ها محاسبه و لقی های لازم برای رفع گشادی های احتمالی به الگو اضافه می شود.
در طول تاریخ خیاطی، روش های متعددی برای الگوسازی لباس ابداع شده که هر کدام قواعد، دستورالعمل ها و فرمول های مخصوص به خود را دارند. برخی از این روش ها به دلیل ناکارآمدی به مرور کنار گذاشته شدند، اما روش متریک همچنان یکی از پرکاربردترین شیوه های الگوسازی محسوب می شود. این روش پس از ورود به ایران چنان مورد استقبال قرار گرفت که امروزه در کنار روش گرلاوین، در آموزشگاه ها و حتی دانشگاه ها تدریس می شود. در این مقاله، رسم الگوی بالاتنه به روش متریک را به طور کامل و مرحله به مرحله آموزش می دهیم.
رسم الگوی بالاتنه؛ راهنمای گام به گام متریک
چرا روش متریک برای الگوسازی بالاتنه اهمیت دارد؟
بسیاری تصور می کنند چون روش متریک بر پایه فرمول ها و قواعد دقیق ریاضی است، ممکن است روشی خشک یا پیچیده باشد. اما نکته مهم این است که هرچه محاسبات مورد استفاده برای الگوسازی دقیق تر باشد، لباس نهایی نیز ظریف تر و متناسب تر با اندام خواهد بود. این دقت ریاضی، روش متریک را به خصوص برای دوخت لباس های رسمی، کت و پیراهن هایی که نیاز به تن خور بی نقص دارند، گزینه ای بسیار مناسب می سازد.
رسم الگوی اولیه بالاتنه به روش متریک
گام اول: رسم کادر و خط گردن
برای شروع، یک کادر رسم می کنید که عرض آن باید برابر با نصف دور سینه به علاوه نیم سانتی متر باشد. از سمت چپ کادر، به اندازه یک پنجم دور گردن منهای دو میلی متر برای پهنای یقه جدا می کنید. همچنین برای گودی گردن، یک و نیم سانتی متر از سمت چپ کادر پایین می آیید. این دو نقطه را با یک خط منحنی به یکدیگر متصل می کنید.
گام دوم: رسم شیب شانه پشت
از سمت چپ کادر، به اندازه یک پنجم حلقه آستین منهای هفت میلی متر، از اندازه ای که برای گودی گردن در نظر گرفته اید پایین تر می آیید تا شیب شانه پشت رسم شود.
گام سوم: رسم خط سینه
از اندازه گودی گردن، به اندازه سایز گودی حلقه آستین به علاوه نیم تا یک و نیم سانتی متر (بسته به سایز) پایین می آیید. نقطه ای که به آن می رسید، خط سینه است. پس از رسیدن به این نقطه، خط سینه را رسم کنید. در حین پایین آوردن خطوط سمت چپ الگو، خط عمودی سمت راست الگو را نیز به همان اندازه پایین بیاورید.
گام چهارم: رسم خط کمر
از ابتدای خط عمودی سمت چپ الگو، به اندازه قد بالاتنه جلو پایین بیایید تا به خط کمر برسید و آن را رسم کنید.
گام پنجم: رسم خط باسن بزرگ
از خط کمر، به اندازه قد کمر تا برجستگی باسن منهای بیست و دو سانتی متر، پایین بیایید تا خط باسن بزرگ مشخص و رسم شود.
رسم الگوی بالاتنه به روش متریک مرحله کادر اولیه
رسم الگوی پشت بالاتنه به روش متریک
پس از تکمیل الگوی اولیه، نوبت به رسم الگوی پشت می رسد. از کنار خط شیب شانه ای که در مرحله قبل رسم کردید، پهنای سرشانه را پیدا کرده و سرشانه پشت را رسم کنید.
نکته مهمی که در رسم الگوی پشت باید در نظر بگیرید، برآمدگی پشت برخی افراد است. برای این افراد، یک ساسون سرشانه در الگوی پشت رسم می شود. برای این کار، از وسط شانه پشت، یک خط صاف به موازات وسط پشت رسم کنید که طول آن پنج سانتی متر باشد. سپس از انتهای این خط، یک سانتی متر به طرف وسط پشت بروید و ساسون را رسم کنید. دقت کنید که دو خط ساسون باید دقیقا هم اندازه باشند.
در گام بعدی، به اندازه نصف کارور پشت به علاوه نیم سانتی متر، روی خط سینه علامت بزنید. از این نقطه، یک خط عمودی به سمت خط شانه رسم کنید، سپس این خط را نصف کرده و روی آن علامت بزنید.
رسم الگوی جلو بالاتنه به روش متریک
شیب شانه جلو
از خط شیب شانه، به اندازه یک و نیم سانتی متر پایین بیایید، سپس خط شیب شانه جلو را رسم کنید. طول این خط باید ده سانتی متر باشد.
رسم خط گردن جلو
به اندازه یک پنجم دور گردن منهای هفت میلی متر، روی خط گردن از خط وسط جلو و از سمت راست الگو جدا کنید. سپس از روی خط عمودی سمت راست الگو، به اندازه یک پنجم دور گردن منهای دو میلی متر جدا کنید. دو نقطه به دست آمده را با یک خط هلالی با زاویه سه سانتی متری به هم متصل کنید.
آموزش تصویری رسم الگوی بالاتنه به روش متریک
تعیین کارور جلو
به اندازه نصف سایز کارور جلو به علاوه نصف پهنای ساسون سرشانه، روی خط سینه جدا کنید و از این نقطه، خطی به سمت بالا رسم کنید.
رسم سرشانه جلو
با توجه به سایز سینه، اندازه سرشانه را روی خط گردن، پس از پهنای ساسون سرشانه، روی خط شیب شانه رسم کنید.
تعیین بلندی سینه
روی خط سینه، به اندازه نصف فاصله سینه علامت بزنید تا بلندی سینه مشخص شود. سپس خطوط ساسون سرشانه را از کنار گردن به نوک ساسون سینه متصل کنید.
محاسبه نقطه بالای کارور
فاصله گودی گردن تا خط سینه را اندازه گیری کنید. به اندازه یک سوم این خط، از بلندی حلقه در کارور به سمت بالا حرکت کنید و نقطه به دست آمده را علامت بزنید. سپس فاصله بین کارور جلو و پشت را اندازه گیری کرده، نصف کنید و خط پهلوی جلو و پشت را رسم کنید. در پایان، منحنی های حلقه آستین جلو و پشت را رسم کنید.
آموزش تصویری رسم الگوی بالاتنه به روش متریک
جدول زاویه حلقه آستین بر اساس سایز
| سایز | زاویه حلقه پشت | زاویه حلقه جلو |
|---|---|---|
| ۳۴ تا ۴۰ | ۲.۵ سانتی متر | ۲ سانتی متر |
| ۴۲ تا ۴۸ | ۳ سانتی متر | ۲.۵ سانتی متر |
| ۵۰ تا ۵۶ | ۳.۵ سانتی متر | ۳ سانتی متر |
محاسبه و رسم ساسون ها در الگوی بالاتنه
کنترل باسن
برای اضافه کردن ساسون های مناسب، ابتدا باید اندازه باسن را کنترل کنید. نصف دور باسن را با پنج جمع کرده و از خط کادر کم کنید. سپس وسط خط پهلو الگو را به دو قسمت تقسیم کرده، عدد به دست آمده از کنترل باسن را تقسیم بر دو کنید و به دو طرف اضافه کنید. توجه داشته باشید که کنترل باسن تنها برای افراد با اندام درشت تر یا باسن بزرگ ضروری است.
کنترل دور کمر و تعیین تعداد ساسون ها
نصف دور کمر را با سه جمع کرده و از خط کادر کسر کنید. عدد به دست آمده، مجموع اندازه ساسون هایی است که باید بر پنج تقسیم شود تا اندازه هر ساسون مشخص شود. این ساسون ها روی خط کمر در چهار نقطه علامت زده می شوند: یکی در خط پهلوی جلو، یکی در خط پهلوی پشت، یکی در الگوی پشت و یکی در وسط پشت. اندازه هر ساسون را می توان بر اساس سایز و اندام هر فرد تغییر داد.
رسم خط بالاتنه پشت
برای اینکه پشت لباس روی گودی کمر بنشیند، یک خط افقی دیگر به الگو اضافه می شود. برای این کار، قد بالاتنه پشت را اندازه گیری کرده و از گودی گردن پایین بیایید تا خط جدید رسم شود. اگر اندازه بالاتنه جلو و پشت یکسان بود، دو سانتی متر از خط کمر پایین بیایید و خط بالاتنه پشت را رسم کنید. روی این خط، فقط ساسون های پشت و ساسون وسط پشت رسم می شوند.
طرز رسم هر یک از ساسون ها
- ساسون جلو: طول این ساسون ده سانتی متر است. برای رسم آن، از خط بلندی سینه تا خط کمر بیایید و اندازه ساسون را مشخص کنید.
- ساسون پهلوی جلو و پشت: اندازه ساسون پشت را جداگانه مشخص کرده و با پیستوله به خط باسن بزرگ در پایین صفر و از بالا به نقطه وسط حلقه آستین متصل کنید.
- ساسون وسط پشت: از گودی گردن پشت، ده تا دوازده سانتی متر پایین بیایید، سپس از این نقطه به نقطه ساسون روی خط کمر صفر کنید. اگر اندازه لباس بزرگ بود، از این نقطه به خط باسن بزرگ صفر کنید؛ اگر لباس کوتاه بود، از انتهای خط باسن بزرگ یک سانتی متر داخل شده و از آنجا تا نقطه ساسون کمر، خط صافی رسم کنید.
- ساسون الگوی پشت: به اندازه یک سوم خط کمر، از نقطه ساسون وسط پشت به داخل الگو حرکت کنید. از این نقطه اندازه ساسون را مشخص کرده و به اندازه دوازده و نیم تا چهارده سانتی متر پایین بیایید؛ از بالا نیز تا خط سینه صفر می شود.
اگر این الگو برای دوخت کت استفاده می شود، به انتهای ساسون الگوی پشت نیم سانتی متر اضافه کرده و به پایین حرکت کنید. همین کار در الگوی جلو نیز قابل انجام است، اما بهتر است این تنظیم فقط برای افراد با اندام معمولی انجام شود و برای افراد با اندام درشت تر توصیه نمی شود.
در پایان، برای رسیدن به اندازه واقعی خط کمر، اندازه خط کمر روی الگو را دو برابر کنید، سپس دو برابر اندازه ساسون ها را از آن کم کنید و نتیجه را با اندازه واقعی خط کمر مقایسه کنید. اگر باز هم اضافه بود، دو سانتی متر اضافه کرده و مابقی را به ساسون ها اضافه کنید.
آموزش تصویری رسم الگوی بالاتنه به روش متریک
اصلاح لقی های الگوی بالاتنه
از آنجا که این الگو در ناحیه کارور دچار گشادی می شود، برای رفع این مشکل، اندازه گودی گردن تا خط سینه را نصف کرده و به اندازه نصف کارور جلو، روی خط کارور به سمت جلو حرکت کنید. نقطه به دست آمده را علامت زده و حلقه آستین را دوباره اصلاح کنید.
در مرحله بعد، از نوک خط سینه تا وسط حلقه آستین، یک لقی یک سانتی متری بکشید و در قسمت گودی حلقه آستین نیز یک لقی یک سانتی متری اضافه کنید. سپس از نوک خط سینه تا خط وسط جلو، یک خط افقی رسم کرده و یک ساسون نیم سانتی متری اضافه کنید. برای لباس های جلو باز، در این مرحله روی الگو را می بندید تا لباس در ناحیه جلوی سینه باز نباشد.
برای زیر بغل نیز نیاز به لقی اضافه است. برای پیدا کردن خط لقی، پنج تا شش سانتی متر پایین بیایید. اندازه این لقی بسته به سایز سینه متفاوت است:
- برای سایز سینه بین نود تا صد سانتی متر: لقی یک سانتی متری
- برای سایز سینه بین صد تا صد و ده سانتی متر: لقی دو سانتی متری
- برای سایز سینه بالای صد و ده سانتی متر: لقی سه سانتی متری
پس از رسم این لقی، طول بالاتنه پشت کمی کوتاه می شود. برای برابر شدن آن با پشت، در الگوی پشت روی خط کمر، دو سانتی متر رسم کنید تا به وسط پشت صفر برسید و در انتها روی الگو را ببندید. توجه داشته باشید که پس از این مرحله باید ساسون پشت را دوباره رسم کنید، چون الگو تغییر می کند، و همچنین خطوط الگوی پشت در وسط پشت و پهلو نیز باید اصلاح شوند.
رسم الگوی بالاتنه جلو و پشت با فرمول دقیق
نکات حرفه ای برای رسم الگوی بالاتنه به روش متریک
- همیشه اندازه ها را با متر خیاطی دقیق و بدون فشار زیاد بگیرید تا محاسبات نهایی الگو صحیح باشد.
- از کاغذ الگوی مدرج برای رسم استفاده کنید تا خطوط عمود و افقی به راحتی و با دقت بیشتری رسم شوند.
- الگوی نهایی را حتما روی یک پارچه ارزان تست کنید تا از تناسب آن با اندام مطمئن شوید، پیش از برش پارچه اصلی.
- برای افراد با برآمدگی پشت، هرگز از رسم ساسون سرشانه پشت صرف نظر نکنید، چون این ساسون تناسب نهایی لباس را تضمین می کند.
اشتباهات رایج در رسم الگوی بالاتنه
- اشتباه در محاسبه فرمول های اولیه: کوچک ترین خطای محاسباتی در مراحل ابتدایی، در تمام مراحل بعدی الگو تکرار و تشدید می شود.
- نادیده گرفتن کنترل باسن و کمر: حذف این مرحله برای افراد با اندام درشت تر، می تواند باعث تنگ شدن الگو در ناحیه کمر و باسن شود.
- رسم نامتقارن ساسون ها: اگر دو خط هر ساسون دقیقا هم اندازه نباشند، تقارن نهایی لباس از بین می رود.
- فراموش کردن اصلاح لقی ها: حذف مرحله اصلاح لقی کارور و زیربغل، باعث گشادی ناخواسته در این نواحی می شود.
ترفندهای حرفه ای برای الگوسازی دقیق تر
- برای اطمینان از صحت محاسبات، پس از هر مرحله، اندازه های به دست آمده را با متر روی الگو کنترل کنید.
- اگر برای اولین بار این روش را تمرین می کنید، مراحل را روی کاغذ الگوی بزرگ تر انجام دهید تا فضای کافی برای اصلاحات احتمالی داشته باشید.
- استفاده از پیستوله برای رسم منحنی های حلقه آستین و ساسون های پهلو، دقت و یکنواختی خطوط را افزایش می دهد.
- برای دوخت کت، تنظیمات اضافی انتهای ساسون پشت را فقط برای اندام های معمولی اعمال کنید تا از تنگ شدن الگو برای اندام های درشت تر جلوگیری شود.
رسم الگوی بالاتنه جلو و پشت با فرمول دقیق
سوالات پرتکرار کاربران درباره رسم الگوی بالاتنه
روش متریک چه تفاوتی با روش گرلاوین دارد؟
روش متریک بر پایه فرمول های ریاضی دقیق و محاسبات عددی است، در حالی که روش گرلاوین بیشتر بر اساس تناسبات نسبی اندام عمل می کند؛ هر دو روش در آموزشگاه ها و دانشگاه ها تدریس می شوند.
آیا کنترل باسن برای همه افراد ضروری است؟
خیر، کنترل باسن تنها برای افرادی که اندام درشت تر یا باسن بزرگ تری دارند لازم است و برای اندام های معمولی ضرورتی ندارد.
چرا ساسون سرشانه پشت اهمیت دارد؟
این ساسون برای افرادی که برآمدگی در ناحیه پشت دارند رسم می شود و باعث می شود لباس نهایی روی این ناحیه، تن خور بهتری داشته باشد.
لقی های الگوی بالاتنه چه نقشی دارند؟
لقی ها گشادی های اضافی ایجاد شده در نواحی کارور و زیربغل را اصلاح کرده و باعث می شوند الگو کاملا متناسب با فرم بدن باقی بماند.
آیا الگوی رسم شده با روش متریک برای دوخت کت هم قابل استفاده است؟
بله، اما برای دوخت کت باید تنظیمات اضافی مانند افزودن نیم سانتی متر به انتهای ساسون پشت را نیز اعمال کنید.
جمع بندی
رسم الگوی بالاتنه به روش متریک، با وجود پیچیدگی ظاهری فرمول ها، در نهایت نتیجه ای دقیق و حرفه ای برای دوخت لباس هایی با تن خور بی نقص ارائه می دهد. با رعایت دقیق مراحل رسم الگوی اولیه، الگوی پشت و جلو، محاسبه صحیح ساسون ها و اصلاح لقی های نهایی، می توانید الگویی طراحی کنید که کاملا متناسب با اندام فرد باشد. تمرین مستمر این روش، به مرور اعتماد به نفس شما را در الگوسازی افزایش خواهد داد. اگر این آموزش برایتان مفید بود، آن را با دوستان علاقه مند به خیاطی و الگوسازی به اشتراک بگذارید.