برای رسم الگوی دامن پایه کافی است اندازه های دور کمر، دور باسن، قد کمر تا باسن و قد دامن را دقیق بگیرید، سپس کادر الگو را رسم کنید، درز پهلو را تعیین کنید و پنس های جلو و پشت را طبق فرمول هر متد تنظیم کنید. در پایان، کنترل کمر و کنترل قد انجام می شود تا الگو بی نقص شود.
دامن پایه یا دامن راسته، نقطه شروع بسیاری از مدل ها است؛ از دامن فون و کلوش گرفته تا دامن ترک، چاک دار، پیلی دار و حتی الگوی برخی لباس های مجلسی. اگر این پایه را درست و تمیز یاد بگیرید، مسیر شما در الگوسازی بسیار کوتاه تر می شود. در این مقاله، دو متد پرکاربرد و استاندارد یعنی مولر و گرلاوین را کنار هم می آوریم تا هم منطق هر روش را بفهمید و هم بتوانید بر اساس نیازتان انتخاب کنید.
نکته مهم: در تمام مراحل، با خط کش صاف و خط کش منحنی (فرنچ یا پیستوله) کار کنید. دقت در میلی متر، تفاوت بین یک دامن شیک و یک دامن پرچین ناخواسته است.
رسم الگوی دامن پایه: آموزش تصویری مولر و گرلاوین
ابزار و وسایل لازم قبل از شروع
- کاغذ الگو (یا کاغذ پوستی یا کاغذ کرافت)
- مداد نرم و پاک کن
- خط کش ۶۰ سانت، گونیا، متر خیاطی
- خط کش منحنی (پیستوله)
- سوزن ته گرد یا چسب کاغذی برای ثابت کردن کاغذ
- قیچی کاغذ
- در صورت امکان: شابلون پنس و رولت
اندازه گیری استاندارد برای الگوی دامن پایه (نکات حیاتی)
قبل از شروع رسم، اندازه ها را روی بدن و روی لباس نازک بگیرید. متر باید موازی زمین باشد و نه شل و نه سفت.
اندازه های اصلی
- دور کمر: باریک ترین قسمت تنه (معمولا کمی بالاتر از ناف)
- دور باسن: برجسته ترین قسمت باسن
- قد کمر تا باسن: فاصله عمودی از خط کمر تا خط باسن
- قد دامن: از خط کمر تا قد دلخواه
رسم الگوی دامن پایه را اصولی یاد بگیر (مولر و گرلاوین)
خطاهای رایج در اندازه گیری (هشدار)
- متر را کج می گیرید و دور باسن بزرگ تر یا کوچک تر ثبت می شود.
- کش یا بند دور کمر نمی بندید و خط کمر جا به جا ثبت می شود.
- قد کمر تا باسن را از جلو اندازه می گیرید در حالی که معیار، خط پهلو است.
- در دامن های مجلسی، کفش مناسب را نمی پوشید و قد نهایی اشتباه می شود.
جدول خلاصه اندازه ها و مثال عددی (سایز نمونه)
در این آموزش، مثل متن منبع از مثال سایز ۴۰ استفاده می کنیم:
| اندازه | مقدار نمونه |
|---|---|
| دور کمر | ۷۰ سانتیمتر |
| دور باسن | ۱۰۰ سانتیمتر |
| قد کمر تا باسن | ۲۰ سانتیمتر |
| قد دامن | ۶۰ سانتیمتر |
تفاوت مولر و گرلاوین در یک نگاه (برای انتخاب سریع)
- مولر: محاسبات دقیق تر روی آزادی و پنس ها دارد و در بسیاری از آموزشگاه ها رایج است. برای کسانی که دوست دارند با فرمول جلو بروند عالی است.
- گرلاوین: روند رسم آن برای بعضی هنرجوها ساده تر و هندسی تر به نظر می رسد و کنترل قد و کنترل کمر را شفاف مطرح می کند.
اگر تازه کار هستید، هر دو را یک بار با اندازه های خودتان بکشید و ببینید کدام الگو روی بدن شما بهتر می نشیند.
رسم دامن پایه به روش مولر
برای رسم الگوی دامن پایه به روش مولر، به ۴ اندازه ی دورکمر، دورباسن، قد کمر تا باسن و قد دامن نیاز داریم. در اینجا اندازه های استاندارد برای سایز ۴۰، و قد دامن را ۶۰ سانتیمتر در نظر می گیریم. شما می توانید با اندازه های خودتان الگو را رسم کنید.
- دور کمر: ۷۰ سانتیمتر
- دور باسن: ۱۰۰ سانتیمتر
- قد کمر تا باسن: ۲۰ سانتیمتر
- قد دامن: ۶۰ سانتیمتر
۱. رسم کادر دامن
۱.ابتدا کادر دامن را رسم می کنیم.
- عرض کادر : (۱ الی ۲ سانتیمتر) + (۲÷دور باسن)، (خط AB و CD)
- طول کادر : بلندی قد دامن، (خط AC و خط BD)
نکته: ۱ الی ۲ سانتیمتر، مقدار آزادی است که به دامن می دهیم و به جنس پارچه بستگی دارد. اگر پارچه ی دامن شما ضخیم و بدون کشش باشد، ۲ سانتی متر آزادی نیاز داریم، در غیر اینصورت همان ۱ سانتی متر کافی است.
۲. با توجه به اندازه های بالا، عرض دامن ما برابر است با: ۵۲=۲+۵۰=۲÷۱۰۰
۳. طول کادر برابر با قد دامن یعنی ۶۰ سانتیمتر است.
۴. درز پهلو (خط EF) را هم به این صورت به دست می آوریم که عرض کادر را به دو قسمت مساوی تقسیم می کنیم: ۲۶=۲÷۵۲
۵. بلندی کمر تا باسن را روی طول کادر علامت می زنیم و بهم وصل می کنیم (خط باسن GI).
رسم الگوی دامن پایه – رسم کادر دامن به روش مولر
۲) محاسبه مقدار کل پنس ها در مولر
کادر را براساس دور باسن رسم کرده ایم و مقدار پنس ها از اختلاف بین دور باسن و دور کمر به دست می آید. برای محاسبه ی پنس ها به دو روش می توانیم عمل کنیم:
- روش اول: ۱/۲ کمر + ۱ را روی خط کمر از سمت چپ داخل می شویم و علامت می زنیم. مقدار باقیمانده، اندازه ی کل پنس ها است.
- روش دوم: ۱/۲ دور کمر + ( ۱ سانتی متر آزادی) را محاسبه می کنیم و از ۱/۲ دور باسن + ( ۱ الی ۲ سانتی متر آزادی) کم می کنیم.
- ۱/۲ دور کمر + ۱: ۳۶=۱+۳۵=۲÷۷۰
- ۱/۲ دور باسن +۲: ۵۲=۲+۵۰=۲÷۱۰۰
- اختلاف دور کمر و دور باسن: ۱۶=۳۶-۵۲
رسم الگوی دامن پایه – محاسبهی پنس ها
۳) محاسبه ی عمق پنس ها
برای محاسبه عمق پنس ها اگر اندام ما یک فرم معمولی، بدون شکم بزرگ، لگن پهن و یا ستون فقرات منحنی شکل باشد، نصف اندازه ی پنس به دست آمده را در دو طرف کادر تقسیم می کنیم به این صورت که: ۸=۲÷۱۶
۴) پنس پهلو
مقدار پنس به دست آمده در قسمت قبل را تقسیم بر ۲ می کنیم و از دو طرف درز پهلو علامت می زنیم به این صورت که: ۴=۲÷۸
یعنی ۴ سانتی متر سمت راست درز پهلو را جدا می کنیم و ۴ سانتی متر دیگر در سمت چپ درز پهلو جدا می کنیم.
از خط پهلو ۱ الی ۱/۵ سانتی متر بالا می رویم. بعد از این نقطه با خط کش منحنی، به صورت هلال به وسط جلو و وسط پشت وصل می کنیم (تقریبا روی ۱/۳ خط کمر، هلال را تمام می کنیم).
۳ سانتی متر از خط باسن روی درز پهلو بالا آمده و علامت می زنیم. حالا نقاط پنس پهلو را به این نقطه با خط کش منحنی به صورت هلال وصل می کنیم.
رسم الگوی دامن پایه – پنس پهلو
۵) پنس جلو
از ۸ سانتی متر باقی مانده از مقدار پنس ها، ۴ سانتی متر به قسمت جلو و ۴ سانتی متر به قسمت پشت تعلق دارد. از سر پنس پهلو در قسمت جلو مقدار ۶ الی ۸ سانتی متر به سمت وسط جلو روی خط کمر داخل می شویم و علامت می زنیم (زمانی که بخواهیم پنسمان به درز پهلو نزدیک تر باشد، ۶ سانتی متر و اگر بخواهیم تقریبا در وسط دامن و به وسط جلو نزدیک تر باشد، ۸ سانتی متر در نظر می گیریم).
از این نقطه ۹ الی ۱۰ سانتی متر، خط صافی را پایین می آییم. عمق پنس جلو ۴ سانتی متر است، پس ۲ سانتی متر سمت چپ این نقطه و ۲ سانتی متر سمت راست آن را علامت می زنیم و با خط کش این نقاط را به انتهای خط صافی که کشیده ایم وصل می کنیم.
رسم الگوی دامن پایه – پنس جلو
۶) پنس پشت
فاصله ی بین خط وسط پشت تا پنس پهلوی پشت را اندازه گیری می کنیم و تقسیم بر ۲ می کنیم. از این نقطه ۱۳ الی ۱۵ سانتی متر پایین می آییم. عمق پنس پشت نیز ۴ سانتی متر است، پس ۲ سانتی متر از طرفین این نقطه جدا کرده و به انتهای خط پنس وصل می کنیم.
رسم الگوی دامن پایه – پنس پشت
الگوی پایه ی دامن ما به روش مولر آماده است.
رسم دامن پایه به روش گرلاوین
برای رسم دامن پایه به روش گرلاوین به اندازه های زیر نیاز داریم:
- دور کمر
- دور باسن
- قد کمر تا باسن
- قد دامن
همچنین برای کنترل قد دامن به سه اندازه ی زیر نیز نیاز داریم:
- قد کمر تا زمین از جلو
- قد کمر تا زمین از پشت
- قد کمر تا زمین از پهلو
نکته: زمانی که دامن شما مجلسی است و با کفش پاشنه بلند قرار است پوشیده شود، باید هنگام اندازه گیری کفش پاشنه دار خود را پوشیده باشد.
در اینجا اندازه های استاندارد برای سایز ۴۰ را در نظر می گیریم. شما می توانید الگو را با توجه به اندازه های خودتان رسم کنید.
- دور کمر: ۷۰ سانتی متر
- دور باسن: ۱۰۰ سانتی متر
- قد کمر تا باسن: ۲۰ سانتی متر
- قد دامن: ۶۰ سانتی متر
۱. رسم کادر دامن
برای رسم دامن ابتدا کادر دامن را رسم می کنیم.
- عرض: ۱/۲ دور باسن (خط AB و CD)
- طول: قد دامن از پهلو (خط AC و BD)
- خط باسن بزرگ: از نقطه A و B مقدار بلندی باسن را پایین آمده (نقاط E و F)، این نقاط را به یکدیگر وصل می کنیم.
- خط باسن کوچک: فاصله ی بین خط کمر تا خط باسن بزرگ را نصف می کنیم. و خط باسن کوچک را رسم می کنیم (نقاط H و G).
رسم الگوی دامن پایه – رسم کادر دامن به روش گرلاوین
۲. درز پهلو
برای رسم درز پهلو عرض کادر را تقسیم بر ۲ می کنیم. عدد بدست آمده را با ۱ جمع می کنیم و از سمت وسط جلو (نقاط B و D) داخل می شویم (نقاط I و J). این نقاط را به یکدیگر وصل می کنیم.
رسم الگوی دامن پایه – درز پهلو
۳. رسم پنس ها
پنس پهلو
۱. از نقطه ی I به اندازه ی ۲/۵ سانتی متر به سمت چپ و ۲/۵ سانتی متر به سمت راست را علامت می زنیم، (نقاط M و N). با خط کش منحنی به صورت هلال به خط باسن بزرگ وصل می کنیم.
۲. در قسمت پشت از نقطه ی A به اندازه ی ۲ سانتی متر داخل می شویم (نقطه ی O) و به نقطه E به صورت اریب وصل می کنیم.
رسم الگوی دامن پایه – پنس پهلو
پنس پشت
۱. فاصله بین نقطه ی O و M را اندازه می گیریم و این فاصله تقسیم بر ۳ می کنیم. از نقطه ی O به اندازه ۱/۳ این فاصله را داخل می شویم (نقطه a).
۲. مقدار بین نقطه ی O و a را اندازه می گیریم. این اندازه را در ۳ جمع می کنیم و از نقطه ی E روی خط باسن داخل می شویم (نقطه c).
۳. از نقطه ی a به اندازه ۳ سانتی متر به سمت پهلو علامت می زنیم (نقطه b).
۴. نقاط a و b را به نقطه c با خط کش وصل می کنیم.
رسم الگوی دامن پایه – پنس پشت
پنس های جلو
۱. فاصله ی بین B و N را اندازه می گیریم و تقسیم بر ۳ می کنیم.
۲. از نقطه ی B به اندازه ۱/۳ این اندازه را داخل می شویم (نقطه ی d).
۳. مقدار بین B و d را به اضافه ی ۱ می کنیم و روی خط باسن بزرگ از نقطه ی F داخل می شویم (نقطه ی f).
۴. از نقطه ی d به اندازه ی ۳ سانتی متر به سمت پهلو داخل می شویم (نقطه ی e).
۵. نقاط d و e را به نقطه ی f با خط کش وصل می کنیم.
۶. فاصله ی بین نقاط e و N را نصف می کنیم (نقطه g).
۷. از نقطه g خطی به صورت عمود به باسن کوچک رسم می کنیم. (نقطه s)
۸. از نقطه g به اندازه ۱ سانتی متر به سمت چپ و راست علامت می زنیم. این نقاط را به نقطه s با خط کش وصل می کنیم.
رسم الگوی دامن پایه – پنس های جلو دامن پایه گرلاوین
کنترل قد دامن پایه
برای کنترل قد دامن، سه اندازه ی قد جلو، پشت و پهلو تا زمین را که اندازه گرفته بودید را با یکدیگر مقایسه می کنید. بلندترین قد را پیدا کرده و اختلاف دو قد دیگر را نسبت به آن بدست بیاورید (معمولا قد پهلو بلندتر است.)
مثال:
- قد جلو از کمر تا زمین= ۱۰۴ سانتی متر
- قد پهلو از کمر تا زمین= ۱۰۵ سانتی متر
- قد پشت از کمر تا زمین= ۱۰۳ سانتی متر
قد بلندتر که در اینجا پهلو است را با دو قد دیگر مقایسه می کنیم.
قد جلو نسبت به قد پهلو ۱ سانتی متر کوتاه تر است، پس همین مقدار را در وسط پشت از خط کمر پایین می آییم. ازخط پهلو به صورت هلال به این نقطه وصل می کنیم.
قد پشت نسبت به قد پهلو ۲ سانتی متر کوتاه تر است، پس همین مقدار را در وسط جلو از خط کمر پایین می آییم. ازخط پهلو به صورت هلال به این نقطه وصل می کنیم.
رسم الگوی دامن پایه – کنترل کمر دامن پایه گرلاوین
کنترل کمر
برای کنترل کمر ابتدا باید فاصله ی بین پنس ها را اندازه بگیریم. این مقدار باید اندازه ی نصف دور کمر باشد. اگر فاصله بین پنس ها از نصف دور کمر کمتر باشد، از پهنای پنس های پهلو و پنس های ۳ سانتی متری کم کنید.
اگر فاصله بین پنس ها از نصف دور کمر بیشتر باشد، سعی کنید به پهنای پنس های پهلو اضافه کنید و تا جای ممکن به پنس های ۳ سانتی متری دست نزنید. پهنای پنس های پهلو هم بیشتر از ۳/۵ تا ۴ سانتی متر مجاز به اضافه کردن نیستید.
در غیر این صورت باید پنس کوچک را رسم کنید (معمولا در اندام هایی که اختلاف دور کمر و دور باسن زیاد باشد این اتفاق رخ می دهد).
دامن پایه ی شما به روش گرلاوین آماده است.
نکات حرفه ای برای خوش فرم شدن دامن پایه (تجربه محور)
۱) آزادی مناسب را هوشمند انتخاب کنید
- پارچه های ضخیم: آزادی بیشتر
- پارچه های نازک: آزادی کمتر
- پارچه کشی: الگوی مخصوص پارچه کشی بهتر است، اما اگر مجبورید، آزادی را خیلی کم کنید و حتما پرو بگیرید.
۲) اصلاح الگو برای شکم برجسته
- پنس جلو را کم عمق تر کنید.
- خط کمر جلو را کمی بالاتر نیاورید؛ در عوض با کنترل قد و هلال، تعادل ایجاد کنید.
- در صورت نیاز ۰.۵ تا ۱ سانت در پهلو به جلو اضافه کنید تا کشش کم شود.
۳) اصلاح برای گودی کمر زیاد (کمر پشت لق می زند)
- پنس پشت را کمی عمیق تر یا کمی بلندتر کنید.
- درز وسط پشت را می توانید ۰.۵ سانت بیشتر گود کنید (با احتیاط و بعد از پرو).
۴) اصلاح برای باسن برجسته
- خط باسن را دقیق و موازی زمین بکشید.
- روی پهلو در خط باسن، شکست را با منحنی نرم اصلاح کنید تا درز پهلو موج نیندازد.
رسم الگوی دامن پایه را اصولی یاد بگیر (مولر و گرلاوین)
اشتباهات رایج در رسم الگوی دامن پایه (و راه حل سریع)
پنس ها را مستقیم و بدون کنترل کمر می کشند
- راه حل: همیشه جمع کمر را با متر روی الگو کنترل کنید.
درز پهلو در پایین دامن کج می شود
- راه حل: از ابتدا خط پهلو را دقیق عمود کنید و بعد هلال کمر را اصلاح کنید.
هلال کمر تیز و شکسته می شود
- راه حل: هلال را با خط کش منحنی و با پیوستگی رسم کنید، نه با چند خط کوتاه.
قد کمر تا باسن اشتباه ثبت می شود
- راه حل: اندازه را از پهلو بگیرید، نه از جلو.
ترفندهای حرفه ای (برای سرعت و دقت بیشتر)
- قبل از برش پارچه، الگو را با کاغذ ارزان یا پارچه متقال یک بار تست کنید.
- نقاط کلیدی را روی الگو با علامت واضح بزنید: خط باسن، نوک پنس، وسط جلو، وسط پشت، خط پهلو.
- برای تقارن: نیمه جلو و نیمه پشت را جداگانه رسم کنید و سپس با تا کردن کاغذ، کنترل قرینگی انجام دهید.
- اگر مبتدی هستید، هر مرحله را یک بار با رنگ متفاوت خط بکشید (مثلا کادر با مداد، اصلاحات با خودکار نازک).
رسم الگوی دامن پایه: آموزش تصویری مولر و گرلاوین
سوالات پرتکرار کاربران برای رسم الگوی دامن پایه
الگوی دامن پایه با مولر بهتر است یا گرلاوین؟
هر دو استاندارد هستند. مولر فرمول محورتر است و گرلاوین کنترل ها را ساده تر نشان می دهد. معیار نهایی، پرو روی بدن است.
برای پارچه کشی هم می شود از این الگو استفاده کرد؟
بهتر است الگوی مخصوص کشی رسم شود. اگر استفاده می کنید، مقدار آزادی را کم کنید و حتما پرو بگیرید تا دامن در کمر و باسن موج نیندازد.
عمق پنس جلو و پشت همیشه باید برابر باشد؟
خیر. در اندام های مختلف، پنس پشت معمولا نقش بیشتری در فرم دهی دارد. اگر شکم برجسته باشد، پنس جلو کمتر می شود.
قد کمر تا باسن را دقیق از کجا بگیرم؟
از خط پهلو، از نقطه کمر تا برجسته ترین قسمت باسن، به صورت عمودی.
اگر اختلاف دور کمر و دور باسن خیلی زیاد باشد چه کار کنم؟
پنس کوچک اضافه کنید یا پنس ها را بیشتر تقسیم کنید تا فشار روی یک نقطه جمع نشود و روی بدن بهتر بخوابد.
جمع بندی
در این آموزش، رسم الگوی دامن پایه را با دو متد مولر و گرلاوین به صورت مرحله به مرحله یاد گرفتید: از اندازه گیری درست و رسم کادر تا تعیین درز پهلو، طراحی پنس های جلو و پشت، و در نهایت کنترل قد و کنترل کمر. اگر این پایه را دقیق اجرا کنید، دوخت دامن راسته تمیزتر می شود و تبدیل الگو به مدل های متنوع برای شما بسیار ساده خواهد بود.
اگر این آموزش برایتان مفید بود، لینک مقاله را برای دوستتان که خیاطی یاد می گیرد بفرستید و در بخش نظرات بنویسید با کدام متد (مولر یا گرلاوین) الگوی شما بهتر نشست تا تجربه شما به بقیه هم کمک کند.
منبع: digistyle